Dzis jest Wtorek, 26.09.2017 Imieniny: Cypriana, Justyny, Łucji
 
Strona główna - aktualności

I BUKOWIŃSKIE SPOTKANIA ze SZTUKą w RUMUNII (Nowy Sołoniec - Plesza)

I BUKOWIŃSKIE SPOTKANIA ze SZTUKą w RUMUNII
Nowy Sołoniec - Plesza
27-28 sierpnia 2005r (sobota, niedziela)
(z udziałem artystów niepełnosprawnych z Polski, dla Polonii)

Autor projektu: Marek Pantuła

Pod honorowym patronatem

Jolanty Danielak Wicemarszałek Senatu Rzeczypospolitej oraz Gerwazego Longiera Posła do Parlamentu Rumuńskiego

FOTOGALERIA

"Sława narodów będzie mierzona dziełami poety i architekta, rzeźbiarza
i malarza, bo nie ma narodu, który by nie szanował artystów,
jako przyszłych świadków."

Karol Blanc

Charakterystyka regionu i miejscowości Bukowińskich Spotkań ze Sztuką.

Bukowina, to kraina geograficzno - historyczna położona na pograniczu Ukrainy i Rumunii, pomiędzy Karpatami a środkowym Dniestrem. Region interferencji kulturowych zamieszkiwany przez Polaków, Żydów, Ukraińców, Niemców i Rumunów.

Od 1944r. w wyniku zajęcia jej północnej części przez ZSRR, jest podzielona na dwie części: północną- należącą do Ukrainy (obwód Czerniowski) i południową należącą do Rumunii (okręg Suczawski).

W 1792 r., przybyli na Bukowinę południową górnicy solni z Wieliczki i Bochni, osiedlając się we wsi Kaczyka, podejmując pracę w kopalni.

Wieś Nowy Sołoniec (Solonemu Nou) jest największą polską wsią na Bukowinie. Została założona w 1834 r. przez 30 rodzin górali Czadeckich przybyłych tu z regionu Czadca obecnie w granicach Słowacji. Górale Czadeccy byli prostymi imigrantami z Galicji, którzy poszukiwali lepszych warunków życia. Sercem duchowym Nowego Solońca jest Kościół Katolicki p.w. Zesłania Ducha ąw. a kulturowo - intelektualnym, Dom Polski wybudowany z myślą o Polakach, którzy zechcą odwiedzić swoich rodaków. Znajduje się tu także polska szkoła im. Henryka Sienkiewicza otwarta w 1955 roku, gdzie "nasze dzieci" uczą się języka polskiego. Obecnie mieszka tu 220 rodzin polskich, 53 rodziny ukraińskie i nieliczni Rumunii. Wieś przytulona jest do ościennych gór Bukowińskich (800m n.p.m.) sprzyja wyciszeniu i kontemplacji pięknej przyrody.

Wieś Plesza (Plesa) (734 m n.p.m.) nazywana przez tubylców "Twierdzą Bukowiny" oddalona od Nowego Sołońca 1,5 godziny drogi przez góry i lasy. Założona przez Polaków z miejscowoąci Terebleszczy i Kaliszanka (obecnie przedmieścia Czerniowiec) w 1836r. zamieszkiwana jest w 100% przez Polaków. Wieś nie posiada połączenia komunikacyjnego z miastem, co powoduje uciążliwą izolację mieszkańców z pozostałymi wioskami polskimi. Obecnie mieszka tam 220 osób. Chaty są drewniane, kryte gontem otoczone górami z wszystkich stron. Głównym zajęciem mieszkańców jest hodowla bydła, krów i owiec. We wsi znajduje się polska szkoła (drewniana chata) wraz oddziałem przedszkolnym.

O Polakach z Bukowiny

Polacy deklarują przywiązanie do własnych wsi ale i tradycji, kultury polskiej. Uważają, że ziemia na której przyszło im żyć jest nieskażona postępem cywilizacyjnym, a zarazem najbiedniejszym obszarem w Rumunii. Łączy ich bardzo silna więź z Polską i często wyrażają to w osobistych rozmowach z Polakami.

Godna odnotowania jest wypowiedź jednego z mieszkańców, zapytanego co jest jego ojczyzną: "Ojczyzna to Polska. Ojczyzna - tam, gdzie moje korzenie."

Organizacja Polonii w Rumunii na Bukowinie

Związek Polaków w Rumunii "Dom Polski" w Suczawie.
Adres: Suceva Str. Ion Voda Viteazul, nr. 5 Romania tel./fax 0040 (230) 520355 e-mail: wiera2001@yahoo.com
Prezes: Gerwazy Longher, jest także polskim posłem do rumuńskiego parlamentu.
Miesięcznik "Polonus" wychodzący w Suczawie - e-mail: polonus@warpnet.ro
Dom Polski w Nowym Sołońcu, zarządczyni: Anna Zielonka. tel. 00407422843802
Adres: Loc: Solonemu - Nou
com: Cacica
Jus: Suceva
Romania

Geneza Projektu

Projekt powstania corocznych Integracyjnych Spotkań ze Sztuką na Bukowinie w Rumunii zrodził się z naturalnej potrzeby rozwoju świadomości, osobowości, kształtowania się hierarchii wartości i humanizmu, pamiętając o tych, którzy nie mogą w pełni uczestniczyć w bogactwie życia na płaszczyźnie aksjologiczno - estetycznej.

Wartości, jakie odkrywa się podczas wspólnego kreowania rzeczywistości na płaszczyźnie sztuki, pozwalają bardziej poznać życie innych ludzi, ich światy, kulturę, co znacznie niweluje wszelkie granice: społeczne, religijne, kulturowe - budując nowy, silniejszy charakter danego społeczeństwa.

Cel Projektu

Celem "Bukowińskich Spotkań ze Sztuką" jest zmotywowanie Polaków mieszkających w Polsce do poznania, zainteresowania się naszymi rodakami mieszkającymi na Bukowinie w Rumunii.

Jest to inspiracja ku podejmowaniu idealistycznych postaw w życiu codziennym, gdyż wartość takiej postawy nie tylko jest coraz mniej ceniona, ale i degradowana przez zimny, materialistyczny, pragmatyzm życiowy.

Sztuka jako forma terapii współczesnego człowieka, który prezentuje konformistyczny tryb życia, staje się główną sferą aktywności człowieka.

Dar artystów w formie zaplanowanych wieczorów z poezją, muzyką, teatrem, sztuką kulinarną, to dar serca dla naszych rodaków z Bukowiny: dzieci, młodzieży i osób starszych. Ponieważ artystami są też osoby niepełnosprawne, które potrafiły pokonać swoją niepełnosprawność, cierpienie i ból egzystencjalny, więc wspólne chwile spędzone razem, staną się nową jakoącią bytu i formą terapii w świecie wartości.

Cel projektu ze względu na osoby niepełnosprawne

Celem jest integracja, terapia z elementami rehabilitacji, szczególnie dla osób niewidomych np.: doskonalenie się w orientacji przestrzennej, codziennych czynnościach dnia, stwarzając nowe możliwości odkrywania, poznawania, przeżywania nieznanych zakątków naszej ziemi. Kontakt z innymi ludźmi, inną kulturą, bogatą przyrodą doprowadza osoby niewidome do szerszej kompensacji percepcyjno - motorycznej, sensorycznej i poznawczej. Umożliwia to sięganie do nowych obszarów rzeczywistości, które nie są dostępne w codziennym, monotonnym, często samotnym życiu osób niewidomych.

Umiejętność radzenia sobie w nowych sytuacjach, często trudnych ze względu na istniejące bariery architektoniczne i psychiczne, podnosi prestiż osoby niepełnosprawnej w społeczeństwie. Osoby takie są podziwiane, darzone głębokim szacunkiem, a przecież jest to, jeden z najtrudniejszych procesów rehabilitacyjnych i integracyjnych.

Bukowińskie Spotkania z pewnością przyczynią się do umocnienia poczucia swojej wartości u osób niepełnosprawnych poprzez promowanie ich sztuki, a dla ludzi zdrowych staną się inspiracją ku odkrywaniu piękna i dobra w nowym świecie wartości.

Każdy szczery, autentyczny i bezpośredni objaw duszy, umysłu, uczuć, emocji człowieka w jego dziele, staje się pełnoprawną wartością estetyczną. Nie sposób zliczyć form, w których sztuka się urzeczywistnia, dlatego każdy człowiek może być w pewnym sposobie artystą. Umożliwia to sięganie do nowych obszarów rzeczywistości, które nie są dostępne w codziennym, monotonnym, życiu zapracowanych Polaków ziemi Bukowińskiej od świtu do nocy.

Powód dla którego podjąłem się realizacji tego projektu Moje ostatnie doświadczenia z Polakami mieszkającymi na Bukowinie w Rumunii, zainspirowały mnie do wykreowania nowej idei - idei, która zbliży nas do siebie poprzez wspólne zainteresowanie się sobą i wzbogaci życie duchowe, intelektualne i uczuciowe zarówno naszych rodaków jak i nas samych. Badania naukowe wykazały, że Polacy zamieszkujący Bukowinę bardzo słabo oceniają szansę rozwoju tego regionu, dlatego też powinniśmy pomóc naszym rodakom w zareklamowaniu tej przepięknej przecież enklawy, nieskażonej jeszcze przyrody w celach turystycznych, agroturystycznych.

Obszar ten uchodzi za jeden z najbiedniejszych w Rumunii. Wieś Plesza znajdująca się na szczycie góry jest miejscem, gdzie w przyszłości mogłaby się rozwijać turystyka górska. Wymaga to jednak rozreklamowania tego regionu i pokazania wszystkiego co piękne na tej ziemi.

Nie wolno nam zapomnieć o Bukowinie, o Polakach, o Pleszy. Wzbogacając ową imprezę o artystów "niepełnosprawnych" ukażemy naszym rodakom inne, światy ludzi, którzy musieli wiele pokonać, by przetrwać ciężkie chwile swego życia i cieszyć się tym, kim obecnie są. Moje wcześniejsze doświadczenia z osobami niewidomymi, niepełnosprawnymi spowodowały, iż ludzie ci bardzo pragną, potrzebują i chcą uczestniczyć w takich spotkaniach.

Organizowana przeze mnie wyprawa artystów niewidomych na Bukowinę do Rumunii w 2004 roku pod hasłem: "Artyści niewidomi Polakom mieszkającym na Bukowinie w Rumunii" przyniosła rewelacyjne efekty, zarażając naszych rodaków wszelkimi wartościami, którą przekazali w formie poezji śpiewanej, wierszy i gawęd. Był to taki pierwszy przekaz artystyczny dla Polaków w Pleszy.

PROGRAM
I Bukowińskich Spotkań ze Sztuką
Nowy Sołoniec 27 sierpnia (sobota)

  • Oficjalne otwarcie: Gerwazy Longier - Prezes Stowarzyszenia Polaków w Rumunii oraz Marek Pantuła - twórca Bukowińskich Spotkań ze Sztuką. Godz. 18.00 Nowy Sołoniec, Dom Polski - lampka szampana!
  • Maria Głowik - Osoba niewidoma. Laureatka Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego. Gawęda staropolska (15 min)
  • Zespół Ludowy z Nowego Sołońca "Sołoczanka" - pieąni Bukowińskie.
  • Spotkanie z artystą rzeźbiarzem, poetą Bogusławem Iwanowskim. Opowieści o swoim życiu i sztuce. Artysta był zesłany na Wschód ZSRR, gdzie budował elektrownię. ( 20 min)
  • Koncert muzyki F. Chopina w wykonaniu Grzegorza i Andrzeja Krawiec na gitarę klasyczną. ( 20 min)
  • Spotkanie z artystą malarzem Leszkiem Mędralą Prelekcja: Filozofia mojego życia. Malarstwo jako terapia (dyskusja). Absolwent Akademii Warszawskiej i UMCS w Lublinie. Osoba poruszająca się wyłącznie na wózku inwalidzkim. ( 25 min)
  • Koncert poezji śpiewanej Karoliny Perdek (osoba od urodzenia niewidoma). (20 min)
  • Sztuka podróżowania "Autostopem po Polsce". Gawęda Wiktora Racinowskiego, niewidomego od urodzenia polskiego podróżnika. (15 min)
  • Koncert Kapeli "Drewutnia" z Lublina - folk polski, ukraiński, łemkowski.
  • Wspólne śpiewanie: Zespół Ludowy z Nowego Sołońca, Kapela "Drewutnia" i mieszkańcy Doliny Sołońca.
  • Wspólna potańcówka.
Warsztaty
Nowy Sołoniec - koło Domu Polskiego
27 sierpnia (sobota) godz. 17.00

  • Plener malarski artysty Leszka Mędrali połączony z warsztatami dla osób dorosłych, dzieci i młodzieży - przed Domem Polskim godz. 16.00 (należy mieć ze sobą sztalugi, farby, płótno lub ołówki, węgiel artystyczny)
  • Warsztaty z rzeźbą: Bogusław Iwanowski. Jest zdobywcą II nagrody na świecie z rzeźby ekologicznej. Wystawiał swoje prace we Francji, USA, Holandii.
  • Warsztaty z rzeźbą: Marian Garwona "Pierun". W 2004 roku zdobył wyróżnienie w VIII edycji konkursu im. Antoniego Rząsy w Rzeszowie.
  • Warsztaty z ikoną. Wykład oraz malowanie ikon. Kapłan prawosławny, artysta malarz z Bukowiny.
  • Warsztaty z haftu regionu Bukowiny Rumuńskiej. Warsztaty poprowadzi mistrzyni haftu z Nowego Sołońca
  • Warsztaty z wyrabiania czarnej ceramiki, używając najstarszej techniki na ąwicie: ryta kamieniem. Warsztaty poprowadzi mistrz ze wsi Marginea (Rumun). Tłumaczyć będzie artysta rzeźbiarz Bolek Majerik.
  • Wystawa fotografii: "Bukowina enklawa wszelakiej wartości" zdjęcia: Artur Piętka, Marek Pantuła - Dom Polski
  • Wystawa rzeźby Bogusława Iwanowskiego (fotografia) "Dzieje Papieża Polaka Jana Pawła II" w czarnym dębie - Dom Polski
28 sierpnia ( niedziela)

Nowy Sołoniec
  • Msza ąw. w języku polskim - Godz.9.00
  • Dom Polski: Polska sztuka kulinarna, degustacja polskich potraw i "Palinki": Tort w kształcie słońca, bigos, makowiec, sernik, ciastka pieczone itp. godz. 10.00 Dom Polski
  • Koncert Zespołu Górali Czadeckich ze Złotnika. Godz. 10.45
Plesza 28 sierpnia (niedziela) Szkoła

  • Oficjalne rozpoczęcie - Marek Pantuła godz. 17.00 Złotnicki Zespół Górali Czadeckich "Dolina Nowego Sołońca" (koncert ok. 30 min)
  • Maria Głowik - gawęda staropolska
  • Otwarcie wystawy: Artysta rzeźbiarz Bogusław Iwanowski "Dzieje sybiraków polskich", rzeźby z Galerii plenerowej.
  • Spotkanie z art. rzeźbiarzem Bogusławem Iwanowskim. Opowieści z zesłania na ZSRR.
  • Koncert poezji śpiewanej (3 ballady) - Karolina Perdek
  • Anna Czapnik, Uniwersytet Jagielloński, - "Rzecz o prostocie" (10 min)
  • Koncert muzyczny F.Chopina w wykonaniu Grzegorza i Andrzeja Krawiec na gitarę klasyczną. (20 min)
  • Sztuka podróżowania "Autostopem po Polsce". Gawęda Wiktora Racinowskiego, niewidomego od urodzenia polskiego podróżnika. (15 min)
  • Koncert Kapeli "Drewutnia" z Lublina folk: polski, ukraiński, łemkowski część I. (30 min)
  • Wspólne śpiewanie z mieszkańcami Pleszy.
  • Spotkanie z artystą rzeźbiarzem z Pleszy: Bolkiem Majerikiem - filozofia życia i sztuki - dyskusja. Spotkanie odbędzie się przy Skale Jastrzębiej w Pleszy, gdzie znajdują się rzeźby artysty wykute w skale. Wspólne ognisko przy muzyce i śpiewach Kapeli "Drewutnia".
  • Zakończenie I Bukowińskich Spotkań ze Sztuką.
LISTA ARTYSTÓW I PRELEGENTÓW

  1. Karolina Perdyk - osoba od urodzenia niewidoma, ukończyła studia z muzykoterapii w Łodzi, a obecnie studiuje na Akademii Muzycznej w Warszawie. śpiewa i gra na gitarze klasycznej poezję.
  2. Członkowie Kapeli "Drewutnia":
  3. Piotr Ziółek - osoba od urodzenia niewidoma, absolwent UMCS w Lublinie wydział historii - bęben, triangel, śpiew
  4. Piotr Michalski - osoba niedowidząca - sopiłki, whistle, kobza huculska.
  5. Dariusz Mikołowski - osoba niewidoma, Absolwent UMCS w Lublinie wydział matematyki - bałałajka sopranowa, śpiew.
  6. Piotr Chyła - Goniewicz - osoba niedowidząca - akordeon, mandolina, śpiew.
  7. Mariusz Wołkowicz - osoba niewidoma, ukończył pedagogikę na UMCS w Lublinie - gitara, mandolina, bałałajka basowa, śpiew.
  8. Anna Różycka - Absolwentka Akademii Muzycznej w Poznaniu, skrzypce, suka biłgorajska, mandolina, ąpiew.
  9. Leszek Mędrala - artysta malarz. Ukończył Akademię Warszawską i UMCS w Lublinie wydział: malarstwo. Dziesięć lat temu został pobity i sparaliżowany. Porusza się wyłącznie na wózku inwalidzkim z dwoma przewodnikami. Posiada sprawną tylko prawą rękę.
  10. Anna Czapnik - doktorantka na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie z religioznawstwa.
  11. Bogusław Iwanowski - artysta rzeźbiarz. Przeżył gehennę bolszewickiej kolektywizacji. W swym dorobku artystycznym posiada jako jedyny artysta na ąwiecie kolekcję prac: Dzieje Papieża Polaka Jana Pawła II w czarnym dębie (dąb liczy ponad milion lat), Dzieje Herbów Polski, Dzieje Królów Polski, Dzieje Sybiraków, Dzieje Piłsudskiego. Jest mistrzem cenionym w całej Europie.
  12. Mistrz sztuki kulinarnej: ..........................
  13. Bolek Majerik - Mieszkaniec Plesy na Bukowinie. Artysta rzeźbiarz, poeta. Rzeźbi w skałach i drewnie. Wydał trzy tomiki wierszy. Specjalizuje się w rzeźbie: O Aniołach.
  14. Wiktor Racinowski - Polski podróżnik. Osoba od urodzenia niewidoma. Od kilkunastu lat podróżuje po Polsce autostopem.
  15. Grzegorz Krawiec, artysta muzyk.
  16. Andrzej Krawiec, artysta muzyk.
  17. Marian Garwona "Pierun". Artysta rzeźbiarz. Fascynuje się sztuką sakralną. W 2004r. otrzymał wyróżnienie w VII edycji konkursu im. Antoniego Rząsy w Rzeszowie.
  18. Maria Głowik - Osoba od urodzenia niewidoma. Laureatka wielu konkursów literackich i gawęd krasomówczych.
  19. Zespół Gorali Czadeckich ze Złotnika
  20. Artyąci z Bukowiny ( wyrabianie czarnej ceramiki, malowanie ikon, hafty)

Osoba odpowiedzialna za organizację i realizację projektu:

Marek Pantuła - lat 44, żonaty, dwoje dzieci. Instruktor rehabilitacji osób niewidomych. Członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Walki z Kalectwem w Przemyąlu. Autor Integracyjnych Spotkań Filozoficznych w Przemyślu. Od 18 lat zajmuje się bezinteresownie działaniami na rzecz osób niepełnosprawnych, szczególnie tymi, którzy żyją na marginesie naszego społeczeństwa. Autor eseju "Bukowina wszelakiej wartości".

Kontakt: Marek Pantuła 37-700 Przemyąl ul. Opalińskiego 11/32 Polska
Tel. (016) 670-56-75 po godz. 15.00 (016) 677-52-08 od godz. 8.00 - 14.00 kom. 606295675

ORGANIZATORZY:

  • POLSKIE TOWARZYSTWO WALKI Z KALECTWEM W PRZEMYSLU 37- 700 Przemyśl ul Barska 15 tel. (16) 670 58-30,670-71-85 konto Bank PKO BP S.A. o/Przemyśl 12 1020 4274 0000 1602 0001 8168 koniecznie z dopiskiem: Bukowińskie Spotkania.
  • ZWIąZEK POLAKÓW W RUMUNII w Suczawie (adres podany we wstępie projektu)
Współorganizatorzy:

  • FUNDACJA "BUKOWINA" 90-608 Łódź ul. Wólczańska 67/1 tel./fax (42) 6325884
  • Złotnicki Zespół Górali Czadeckich "Dolina Nowego Słońca"

PATRONAT:

Wicemarszałek Senatu Rzeczypospolitej Jolanta Danielak, Poseł do Parlamentu Rumuńskiego Gerwazy Longier Gazeta Polonijna "Polonus" wydawana w Rumunii, Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich, Tygodnik Katolicki "Niedziela", Wyższa Szkoła Zawodowa w Przemyślu, Biuro Turystyczne "Gromada" w Przemyślu.

Wyjazd z Przemyśla:

25 sierpnia 2005r. tj. czwartek godz. 4.30 rano (ul. Plac Konstytucji, Koąciół św. Trójcy od strony rzeki San) Przyjazd do Rumunii, Domu Polskiego ok. godz. 18.00

Data powrotu:

30 sierpnia 2005 tj. wtorek
Trasa: Przemyśl-Medyka-Kołomyja-Czerniowce-Nowy Sołoniec i inne polskie miejscowości. Razem 1300 km w obydwie strony.

Piątek 26 sierpnia
W programie: zwiedzanie Monastyrów znajdujących się na liście UNESKO, w tym Monastyr Voronet z niepowtarzalnym błękitem "woronieckim", Cerkwi Prawosławnej, Kościoła Katolickiego neogotyckiego, Kopalni soli, gdzie widnieją rzeźby artysty Bolka Majerika we wsi Kaczyka - oraz dotarcie do Margini, miejsca wypalania czarnej ceramiki.

Sobota - Niedziela 27-28 sierpnia Spotkania ze sztuką, Nowy Sołoniec, Plesza.
Poniedziałek 29 sierpnia - Wyjazd do Vatra Dornei, zwiedzanie Cerkwi Prawosławnej dwupoziomowej oraz wycieczka w góry "Skała Księżniczki 1600 m. Nocleg w Schronisku Cabana Pastorala.

Wtorek 30 sierpnia - powrót do Przemyśla w godzinach nocnych.

Wyżywienie we własnym zakresie. Obiady można kupić u gospodyni lub w Barze (10 zł). Wejście do Monastyrów ok. 1.5 $. Bukowina Rumuńska to najbiedniejszy region w Rumunii. Noclegi będą u Polaków 4$ od osoby za dobę. Ubezpieczenie od osoby 20 zł. (6 dni)

Należy podać: Imię nazwisko, adres zamieszkania, PESEL, nr paszportu.

Projekt

Pismo: Spotkania ze sztuką Bukowina Rumuńska 2005

  1. Leszek Mędrala, artysta malarz - Autobiografia. Galeria obrazów.
  2. Anna Czapnik (doktorantka religioznawstwa, UJ Kraków), Rzecz o prostocie - esej.
  3. Bogusław Iwanowski, artysta rzeźbiarz, poeta - Życie i twórczość artysty. Wiersze z kresów. Galeria rzeźb. Zdjęcia.
  4. Marek Pantuła, Poezja dźwięków i życia Karoliny. (Esej o niewidomej od urodzenia artystce Karolinie Perdyk, śpiewającą poezję).
  5. Bolek Majerak, poeta i rzeźbiarz. Filozofia życia sztuki. Galeria rzeźb na skałach w Pleszy. Poezja. Zdjęcia.
  6. Ikonografia Bukowińska. Esej ze zdjęciami.
  7. Bukowińska sztuka czarnej ceramiki. Esej ze zdjęciami.
  8. O sztuce haftu na Bukowinie. Esej.
  9. Pieśni Bukowińskie, dzieła poetyckie. Esej.
  10. Kapela "Drewutnia". Refleksja o wartościach estetycznych.
  11. Marek Pantuła, Bukowina enklawa wszelakiej wartości. Esej.
  12. Sztuka kulinarna Bukowiny - regionalne potrawy
  13. Życie codzienne Polonii na Bukowinie -esej
  14. Szlaki górskie Bukowiny Rumuńskiej oraz historyczne (Monastyry, Cerkwie).


Stronę odwiedziło 12788 osób.